Kahta Tarihi Çarşısı Yıkımdan Kurtuldu: Hukuk ve Halkın Dayanışması Zaferi

ADIYAMAN – Kahta’nın Cumhuriyet tarihinden eski tarihi çarşısı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından verilen “rezerv yapı alanı” kararının iptali ve yıkım planlarının durdurulmasıyla nefes aldı. Çarşı esnafının ve sakinlerinin yoğun hukuki mücadelesi ve toplu direnişi sonucu kazanılan zafer, dün düzenlenen basın toplantısıyla duyuruldu.

Hukuk Mücadelesi ve Bakanlık Geri Adımı:

• Süreç:Çarşı esnafı ve sakinlerinin avukatı Eda Güç Erdem, 19 Kasım 2024’te Bakanlık tarafından verilen “rezerv yapı alanı” kararı sonrasında dükkanlara tahliye ve yıkım emirlerinin asıldığını belirtti. Bunun üzerine 30’u aşkın dava açılarak, Bakanlık, Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, Adıyaman Valiliği Çevre Şehircilik İl Müdürlüğü ve Kahta Belediyesi’ne karşı yürütmenin durdurulması ve iptal davaları başlatıldı.
• Saha Çalışması ve Geri Adım:Davalar sonuçlanmadan önce Bakanlık, saha çalışması yapmak ve esnafı dinlemek istediğini, talepler doğrultusunda projeden vazgeçebileceğini iletti. Yapılan görüşmeler sonucu Bakanlık yetkilileri Kahta’ya gelerek, esnafın “rezerv yapı alanı” kararına karşı olduğunu, kültürlerinin ancak restorasyon veya yerinde dönüşüm ile korunabileceğini, betonarme bir projeye dahil olmak istemediklerini dinledi.
• İptal Kararı:Adıyaman 1., 2. ve 3. İdare Mahkemelerinde devam eden davalar sürerken, Bakanlık, 03 Haziran 2025 tarihinde, “kentsel dönüşüm adı altında yapılan projenin vatandaşın aleyhine olduğu” gerekçesiyle verilen rezerv yapı alanı kararını iptal etti. Karar, çarşı esnafı ve sakinleri tarafından büyük sevinçle karşılandı.

Esnafın Talebi Net: Restorasyon, Yıkım Değil!

Avukat Eda Güç Erdem, kazanılan hukuki zaferin ardından esnafın temel talebini net bir şekilde vurguladı: “Restorasyon veya yerinde dönüşüm gibi taleplerimiz halihazırda mevcuttur. Ancak bu, bizim kadimden beri burada var olan tarihi ve kültürel yapısı açık bir şekilde ortada olan bu çarşının yıkılmasını asla ve asla gerektirmemektedir!” Erdem, mücadelenin siyaset üstü ve tamamen hukuki olduğunu, en büyük gücün halk ve hukuk olduğunu ifade etti.

“Memleketi Memleket Yapan İnsandır!”

Esnaf adına konuşan ve Kahta siyasetinde etkin Erdem ailesinin bir ferdi olan (Rahmetli Sırrı Erdem’in oğlu)  hemde hukuki süreci yöneten Av Eda Güç Erdemin Eşi; Serhat Erdem, zaferin önemini vurgularken, çarşının ve esnafın değerine dikkat çekti:

• Kültürel Miras:“Bir şehri şehir yapan binası, AVM’si değil, insanıdır… Buranın bir arkeolojik değeri olmayabilir, mimarisi bakımından bir arkeolojik değeri olmayabilir. Fakat buranın kültürel bir değeri var! Bu kültürü yok ettiğiniz zaman, buradan geriye betondan başka hiçbir şey kalmıyor!”
• Geçim Kaygısı ve Proje Eleştirisi:Erdem, planlanan projede dükkanların %37’sinin yok olacağını belirterek, “Bu insanlar ekmek teknelerinden oluyorlar!” dedi. Belediyenin tahliye öncesi esnafa alternatif ticaret alanı sağlamadığını, prefabrik konteynerlerin kuyumcu, kasap gibi esnaf için uygun olmadığını söyledi. “Ya bu memleketin buradan önce ihtiyaç duyduğu birçok hizmet var!” diyerek yollar, su sıkıntısı, çöp, istihdam (özellikle TOKİ inşaatı bittikten sonra), gençlerin uyuşturucu sorunu gibi acil sorunları sıraladı.
• Belediye Eleştirisi ve Çağrı:Belediyenin asli görevlerini (altyapı, yol, su) yerine getirmediğini, zamlar ve artan vergilerle esnafı zorladığını, hizmet alımlarında yerel esnaf yerine dışarıdan firmalarla çalışıldığını iddia etti. Belediye Başkanı’na açık çağrı yapan Erdem, “Buyurun gelsin çarşıya!… Gelsin dinlesin bu vatandaşlarımızı!” dedi. Çözüm önerisi olarak çarşının restore edilmesini, ışıklandırılmasını, çevre düzenlemesinin yapılmasını ve turizme kazandırılmasını önerdi. Ayrıca, Karayolu’ndaki trafik sıkışıklığını çözmek için köylü minibüslerinin çarşı aşağısındaki boş alana (Köylü Garajı) taşınmasını teklif etti.
• Nadir Meslekler ve Cami Tehdidi:Semerci, kalaycı, demirci gibi nadir meslek erbaplarının çarşıdan gitmesi halinde bu mesleklerin kaybolacağı uyarısında bulundu. Belediyenin camiyi yıkmaya kalkıştığı iddiasını da gündeme getirerek, “Etmeyin, eylemeyin!” tepkisini gösterdi.

“Sonuna Kadar Mücadele Edeceğiz!”

Esnaf temsilcisi Abdullah Mulhan, 6 aylık zorlu sürecin maddi manevi yüküne rağmen elde edilen başarıdan duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Avukat Eda Güç Erdem’e, Kahta halkına, emniyet ve jandarma teşkilatına teşekkür eden Mulhan, “Biz ekmeğimiz için, emeğimiz için her zaman, bugün olduğu gibi her zaman sonuna kadar mücadelemizde olacağımıza hiç kimsenin şüphesi olmasın!” diyerek kararlılığını ifade etti.

Sonuç:

Kahta’nın tarihi çarşısı, esnafın ve halkın kararlı duruşu, organize mücadelesi ve hukuki süreçteki başarısı sonucu yıkımdan kurtuldu. Esnafın net talebi, çarşının kültürel dokusunu koruyacak şekilde restore edilerek geleceğe taşınması ve turizme kazandırılması yönünde. Belediye yetkililerinin bu taleplere nasıl yanıt vereceği ve çarşının geleceği merakla bekleniyor.